Calendr
Hydref
Mis Hanes Pobl Dduon
Mae mis Hanes Pobl Dduon yn ddigwyddiad blynyddol yn yr Unol Daleithiau, Canada, Gwledydd Prydain (ers 1987) ac yn yr Iseldiroedd (o 2016). Mae llu o ddigwyddiadau'n cael eu cynnal i godi ymwybyddiaeth am brofiadau a gorchestion unigolion sy'n perthyn i leiafrifoedd ethnig a'u cyfraniad i'w cymunedau.
12 - 13 Medi
Rosh Hashanah (Iddewiaeth)
Mae Rosh Hashanah yn ŵyl arbennig sy'n dathlu'r Flwyddyn Newydd Iddewig. Mae'n llythrennol yn golygu pennaeth y flwyddyn. Mae'r ŵyl yn para am ddau ddiwrnod ac mae'r dyddiadau'n amrywio o flwyddyn i flwyddyn. Daw dyddiadau gwyliau Iddewig o'r Calendr Hebraeg, felly mae'r Flwyddyn Newydd Iddewig yn dechrau yn nhymor yr Hydref, o'i gymharu â 1 Ionawr.
14 Medi
Ganesh Chaturthi / Vinayaka Chaturthi (Hindŵaeth)
Gŵyl Hindŵaidd er anrhydedd i Ganesh / Ganesha, (a elwir hefyd yn Ganapati a Vinayaka).
23 Medi
Cyhydnos yr hydref / Mabon (Paganiaeth a Wiccan)
Nodi diwrnod cyntaf swyddogol yr Hydref yn ogystal â'r gwyliau paganaidd, Mabon. Amser i’r Paganiaid fyfyrio ar y tymor. Mae’n cael ei ddathlu pan fydd y dydd a’r nos yr un hyd.
22 – 28 Medi
Wythnos Rhoi Organau
Wythnos i hyrwyddo rhoi organau yn genedlaethol, wrth dynnu sylw at bwysigrwydd rhoi organau a dathlu rhai sy’n achub bywydau.
26 Medi
Diwrnod Ewropeaidd Ieithoedd
Diwrnod i ddathlu'r holl ieithoedd a siaredir ledled Ewrop. Faint o ieithoedd allwch chi eu siarad? Mae siarad ieithoedd gwahanol yn bwysig iawn gan ein bod yn gallu siarad ag amrywiaeth o bobl a hefyd dod i wybod mwy am eu gwledydd, eu bywydau a'u diwylliant.
2 Hydref
Gandhi Jayanti (Hindŵaeth)
Dathlu Pen-blwydd Mahatma Gandhi.
5 Hydref
Diolchgarwch (Cristnogaeth)
Yr achlysur yn yr hydref pan fydd pobl yn mynd i gapel neu eglwys i ddiolch i Dduw am fwyd, yn enwedig bwyd sydd wedi ei gasglu yn ystod y cynhaeaf.
11 – 19 Hydref
Navratri (Hindŵaeth)
Gŵyl Hindŵaidd sylweddol a welwyd am 9 noson a 10 diwrnod. Yn ystod Navratri, addolir naw math o Dduwies Durga.
16 Hydref
Diwrnod Bwyd y Byd
Bob blwyddyn mae pobl o bob cymuned yn dathlu'r ŵyl hon i groesawu pelydryn newydd o obaith yn eu bywydau, pan gredir bod yr holl rymoedd negyddol wedi'u dileu o gartref a bywyd.
20 Hydref
Dusshera (Hindŵaeth)
Dethlir yr ŵyl hon ar y degfed diwrnod o'r mis Ashwin bob blwyddyn.
21 Hydref
Yom Kippur (Iddewiaeth)
Diwrnod mwyaf sanctaidd y flwyddyn Iddewig. Mae’r Iddewon yn treulio’r noswyl a’r rhan fwyaf o’r dydd mewn gweddi, yn gofyn am faddeuant am gamweddau’r gorffennol ac yn penderfynu gwella yn y dyfodol.
31 Hydref
Calan Gaeaf
2 Tachwedd
Pen-blwydd coroni Haile Selassie I (Rastaffariaeth)
Un o ddyddiau sancteiddiaf y flwyddyn Rastaffaraidd; mae'n dathlu esgyniad Haile Selassie i orsedd Ethiopia.
8 Tachwedd
Diwali (Hindŵaeth, Jainiaeth a Sikhiaeth))
Un o'r prif wyliau crefyddol mewn Hindŵaeth, Jainiaeth a Sikhiaeth. Mae’n para am bum diwrnod. Daw'r enw o'r term Sansgrit dipavali, sy'n golygu 'rhes o oleuadau'. Yn gyffredinol, mae'r ŵyl yn symbol o fuddugoliaeth goleuni dros dywyllwch.
8 Tachwedd
Sul y Cofio
Cofio'r rhai fu farw yn y ddau ryfel byd.
8 - 15 Tachwedd
Wythnos Rhyng-ffydd
Gan ddechrau ar Sul y Cofio ac yn rhedeg tan y Sul canlynol bob blwyddyn, mae Wythnos Rhyng-ffydd yn ceisio cryfhau cysylltiadau rhyng-ffydd da, cynyddu ymwybyddiaeth o wahanol gymunedau ffydd, a chynyddu dealltwriaeth rhwng pobl o gredoau crefyddol ac anghrefyddol. Mwy o wybodaeth - www.interfaithweek.org
16 – 20 Tachwedd
Wythnos gwrth-fwlio
Annog ysgolion i fynd i’r afael â bwlio a chreu amgylcheddau dysgu diogel.
20 Tachwedd
BBC Plant Mewn Angen
24 Tachwedd
Guru Nanak Gurpurab (Sikhiaeth)
Dathlu pen-blwydd Nanak, y Guru Sikhaidd cyntaf. I'w ddathlu, mae Sikhiaid yn ymgynnull yn y gurdwara i glywed pregethau ac i ganu emynau am fywyd y Guru cyntaf. Bydd y gynulleidfa yn rhannu pryd o fwyd am ddim (langar).
29 Tachwedd
Sul Cyntaf yr Adfent – (Cristnogaeth)
Dechrau'r flwyddyn Gristnogol, pedwerydd Sul cyn y Nadolig. Fe'i dathlir yn aml trwy oleuo'r gannwyll gyntaf yng nghoron yr Adfent - torch gron o wyrddni. Mae tair cannwyll arall yn cael eu cynnau ar y Suliau dilynol, gan orffen gyda channwyll y Nadolig ar 25 Rhagfyr. Mae hyn yn dynodi'r newid o dywyllwch i olau.
4 -12 Rhagfyr
Hanukkah (Iddewiaeth)
Dathliad Iddewig sy’n coffau cysegru Ail Deml Jerwsalem i’w Duw. Am wyth noson yr ŵyl, mae canhwyllau'n cael eu goleuo o'r dde i'r chwith mewn hanukkah, menora naw cangen - un gannwyll ar gyfer pob nos. Y nawfed gannwyll yw'r shamash (canwyll y gwas) y mae'r canhwyllau eraill wedi'i goleuo ohoni.
8 Rhagfyr
Diwrnod Bodhi (Bwdhaeth)
Dethlir Diwrnod Bodhi gan nifer o draddodiadau i goffáu cyrhaeddiad Gautama Buddha ’i oleuedigaeth. Yn ôl y traddodiad, eisteddodd Siddhartha dan goeden mewn myfyrdod dwfn, gan fyfyrio ar brofiadau amrywiol bywyd ac yn benderfynol i ddod o hyd i'r gwirionedd. Yno y daeth o hyd i oleuedigaeth a daeth yn Fwda.
10 Rhagfyr
Diwrnod Hawliau Dynol
Yn 1948 mabwysiadodd Cynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig y Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol: ‘Genir pob bod dynol â hawliau cyfartal a diymwad a rhyddidau sylfaenol’.
21 Rhagfyr
Alban Arthan – Heuldro’r Gaeaf (Paganiaeth)
Mae Heuldro’r Gaeaf yn nodi canol y gaeaf ac yn dod â'r addewid o ddechreuadau newydd wrth i ni symud allan o'r tywyllwch ac i ddyddiau cynhesach, cynyddol ysgafnach.
25 Rhagfyr
Diwrnod Nadolig (Cristnogaeth)
Y gwyliau sy'n coffáu genedigaeth Iesu Grist.
26 Rhagfyr
Gŵyl San Steffan – (Cristnogaeth)
Y diwrnod ar ôl Dydd Nadolig. Yn draddodiadol, roedd yn ddiwrnod pan oedd cyflogwyr yn dosbarthu arian, bwyd, dillad neu bethau gwerthfawr i'w gweithwyr. Yn y cyfnod modern, mae'n ddiwrnod pwysig ar gyfer digwyddiadau chwaraeon a dechrau'r arwerthiannau ar ôl y Gwyliau.
